ΓΕΝΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

maplibrary.gr

ΑΡΧΕΙΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΠΟΛΙΟΡΚΗΤΟΥ 37

546 33 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΤΗΛ. 2310 243120 ·  FAX 2310 243121

info<at>maplibrary.gr | maplibrary<at>sch.gr

www.maplibrary.gr

FB: www.facebook.com/maplibrary    

 

 

 EN  

<< Αρχική  σελίδα

 

To Αρχείο

 

Οι Χάρτες

 

Οι Δράσεις μας

   

Ιστορικό

Πρόσβαση - Επικοινωνία

 

Συλλογές

Ψηφιακή Χαρτοθήκη

 

Εκπαίδευση • Συνεργασίες

Εκθέσεις   Εκδόσεις

 

 

Ο χάρτης του μήνα

 

>> Το Αρχείο Χαρτογραφικής Κληρονομιάς επιλέγει κάθε μήνα έναν χάρτη από τις συλλογές του!

Στο πλαίσιο διεύρυνσης των υπηρεσιών τους προς το κοινό, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους  παρουσιάζουν το "Τεκμήριο του μήνα". Πρόκειται για ένα μεμονωμένο τεκμήριο (έγγραφο, φωτογραφία, χάρτη, βίντεο ή άλλο) που τα ΓΑΚ αναρτούν για ένα μήνα στον ιστότοπό τους. Μπορεί να προέρχεται τόσο από τις παλιές συλλογές των ΓΑΚ όσο και από τα μόλις εισαχθέντα στην υπηρεσία αρχεία και μπορεί να σχετίζεται με ένα έργο, μια γιορτή, ένα γεγονός, μια ιδέα...
Σκοπός του «τεκμηρίου του μήνα» είναι να λειτουργήσει ως μία ακόμη ενίσχυση της μνήμης, γνωριμίας με την ιστορία και, ταυτόχρονα, να προβάλει τα αρχεία και τις συλλογές των ΓΑΚ.

    

 

2021
Ιούνιος  

Γενική Διεύθυνσις Εποικισμού Μακεδονίας, Τμήμα Στατιστικής, Εποικιστικός χάρτης Μακεδονίας, 1926. Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Ι. Μεγαλόπουλου, Ε5539.

Στις λεπτομέρειες, οι περιοχές των Γιαννιτσών και της Δοϊράνης, με τις ομώνυμες λίμνες. Ο χάρτες διαθέτει ένθετο πίνακα με τα αριθμητικά στοιχεία της εγκατάστασης των προσφύγων (οικογένειες και άτομα) κατά Γραφεία Εποικισμού.Ο χάρτης υπογράφεται από τον Προϊστάμενο της Στατιστικής, Π. Κωνσταντινίδη, εν Θεσσαλονίκη, 31 Δεκεμβρίου 1926, με χαράκτη τον Λάζαρο Αρχοντόπουλο, ενώ τυπώθηκε στο ιστορικό τυπογραφείο ΓΚΑΤΕΝΙΟ της Θεσσαλονίκης.

Μάιος Απρίλιος

 J. Laurenberg, Insularum Archipelagi Septentrionalis, Atlas Novus, 1656.

Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Αγιορειτικής Χαρτοθήκης, E/AX1918

 

H. Kiepert, Carte de L'Epire et de la Thessalie, Berlin, 1897.

Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Αγιορειτικής Χαρτοθήκης, E/AX1849

Μάρτιος

 

Ρήγα Βελεστινλή, Χάρτα της Ελλάδος, φ.4, φύλλο τίτλου, Βιέννη 1797, Συλλογή χαρακτικών, Κεντρική Υπηρεσία Γενικών Αρχείων του Κράτους.

Η δωδεκάφυλλη Χάρτης της Ελλάδος του Ρήγα Βελεστινλή είναι ίσως ο πιο διάσημος χάρτης που σχετίζεται με την Επανάσταση του 1821. Αποτελείται από δώδεκα φύλλα χάρτη, που όταν συναρμολογηθούν έχουν διαστάσεις περ. 2Χ2μ. και απεικονίζουν την περιοχή της Βαλκανικής Χερσονήσου, από τον Δούναβη έως την Κρήτη και από την Αδριατική θάλασσα μέχρι τα παράλια της Μικράς Ασίας. Στο τέταρτο φύλλο, περιλαμβανεται ένα μικρό μέρος του Ιονίου με την Κέρκυρα και τις απέναντι ακτές, οι επιπεδογραφίες των Φερών και των Αθηνών, είκοσι επτά αρχαία νομίσματα στις δύο όψεις τους και ο τίτλος, ο οποίος περιβάλλεται από συμβολικές παραστάσεις που παραπέμπουν στον βίο των ελεύθερων πολιτών (η Αγορά, οι Αγώνες), τη νεωτερικότητα και την κινητικότητα (Κολοσσός, Αργώ), την πάλη του ελληνικού πνεύματος με τον ασιατικό δεσποτισμό (Ηρακλής και Αμαζόνα), αλλά και στην αναγέννηση μετά από μεγάλη καταστροφή (Δευκαλίων και Πύρρα).

Η πιο φορτισμένη ιδεολογικά όμως παράσταση, είναι η απεικόνιση της επιβλητικής γυναικείας μορφής στην προμετωπίδα του τίτλου. Πιθανόν η Ελλάδα, η Επιστήμη, η Δικαιοσύνη ή η Ελληνική Πολιτεία που οραματίστηκε ο Ρήγας, κρατάει στα χέρια της το κηρύκειο (σύμβολο του θεού Ερμή, προστάτη του εμπορίου και αγγελιοφόρου των θεών), ένα στεφάνι και τη γραφίδα με την οποία γράφεται η Ιστορία, ακουμπάει σε μια κενή πλάκα και στα πόδια της έχει ανοιχτά δύο βιβλία, ένα με γεωμετρικά σχήματα και το δεύτερο με ένα απόσπασμα από την Οδύσσεια, που αναφέρεται στον αρχετυπικό ήρωα, τον Οδυσσέα: "πολλών ανθρώπων ίδεν άστε και νόον έγνω" (γνώρισε πολλών ανθρώπων τις πόλεις και έμαθε τη νοοτροπία τους), σε μία προτροπή για ένα ταξίδι στους τόπους (και την Ου-τοπία ίσως;) της Επανάστασης...

 

Φεβρουάριος

A. Mallet, H νήσος Θάσος και το Άγιο Όρος, γερμανική επανέκδοση με γαλλικές ονομασίες, από το γαλλικό πρωτότυπο, 1863. Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Αγιορειτικής Χαρτοθήκης, Ε2000.

 

Ιανουάριος

I. Ch. Harenberg, IMPERII TVRCICI EVROPAEI TERRA, in primis GRAECIA..., Homman Haeres, 1741, Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Εθνικής Χαρτοθήκης, Ε664. Χάρτης στον οποίον απεικονίζονται οι τόποι που αναφέρονται στους κλασσικούς έλληνες και λατίνους συγγραφείς και στη Βίβλο, με διακόσμηση αρχαίων νομισμάτων στο καρτούς (λεπτομέρεια). Ο χάρτης, δημιούργημα του Γενικού Σχολικού Επιθεωρητή και "Βασιλικού Επιστήμονα" I.Ch. Harenberg, αποτέλεσε βοήθημα για τη μελέτη της κλασικής αρχαιότητας, και φαίνεται ότι υπήρξε μία από τις πηγές του Ρήγα Βελεστινλή στη σύνταξη της Χάρτας της Ελλάδος.

2020

   
 

Δεκέμβριος

Θεσσαλονίκη, Νέον Σχέδιον Ρυμοτομίας, 1:10000, Εν Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 1929. Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Ιστορικού Αρχείου Μακεδονίας, Ε4931. Στις λεπτομέρειες, οι περιοχές του λιμανιού και του συνοικισμού ΚΑΜΠΕΛ.

 

Οκτώβριος

Γελοιογραφικός χάρτης των εμπόλεμων βαλκανικών κρατών, έκδ. Perroquet, Bologna, 1914. Συλλογή Σ. Δεμερτζή, Ε2896.

Νοέμβριος

Άτρακτοι για την κατασκευή υδρογείων σφαιρών από το αρχείο του αυτοδίδακτου θεσσαλονικιού χαρτογράφου Σωτήρη Ζήση, με ανάπτυγμα 46.6 εκ.  Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Σωτήρη Ζήση, Ε2845.

 

Αύγουστος

Πορτολάνος χάρτης της Ανατολικής Μεσογείου, με ένθετο χάρτη της Αλεξάνδρειας και λίστα των σημαντικών λιμανιών που απεικονίζονται σε αυτόν, "sold by G. Grierson Two Bibles, Effex Street, Dublin", Συλλογή Ν. Οικονόμου, Ε7348.

Στις λεπτομέρειες ο ένθετος χάρτης της Αλεξάνδρειας της Αιγύπτου με το υπόμνημά του και η Κρήτη μαζί με ένα ρόδο των ανέμων.

 

Σεπτέμβριος

ΘΡΑΚΗ. Thraciae veteris typus. Ex conatibus Geographicis Abrah. Ortelij, Petrus Kaerius caelavit, c.1585. Ο χάρτης δημοσιεύθηκε από τον J. Janssonius σε αρκετές εκδόσεις από το 1638 και έπειτα.
Στο σπάνιο αυτό χαρτογραφικό τεκμήριο αναφέρονται πληροφορίες από αρχαίες πηγές (Ηρόδοτος, Στάβων, Θουκυδίδης, Πλίνιος, κ.α).

Στις λεπτομέρειες κατάλογος με βυζαντινά τοπωνύμια και κατάλογος με τοπωνύμια της Θράκης. Προσέξτε επίσης, την όμορφη διακοσμητική απεικόνιση των οροσειρών!

 

Ιούνιος

Baies et Mouillages sur les Côtes Est de Grèce et dans l’Archipel [Κόλποι και αγκυροβόλια στις ανατολικές ακτές της Ελλάδας και στο Aρχιπέλαγος], Service Hydrographique de la Marine, Paris 1940. Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Εθνικής Χαρτοθήκης, Ε2823.

Στις λεπτομέρειες, τα λιμάνια της Ύδρας και της Σύμης.

 

Ιούλιος

Edward Wells, A New Map of the Islands of the Aegean Sea, together with the Island of Crete and the adjoining Isles. Dedicated to His Highness William Duke of Glocester, Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Ν. Οικονόμου, Ε7301. Χαράκτης ο Nicholls Sutton.
Ο χάρτης περιέχεται στον άτλαντα «A New sett of maps of Ancient and Present Geography» που εκδόθηκε το 1700 και επανεκδόθηκε επτά ακόμη φορές έως το 1738. Οι 40 χάρτες της έκδοσης, που φτιάχθηκε για εκπαιδευτική χρήση, είναι αφιερωμένοι στον εντεκάχρονο πρίγκιπα, μαθητή του Wells, ο οποίος πέθανε λίγο πριν την έκδοσή τους.
Στις δύο λεπτομέρειες το βόρειο Αιγαίο με τη Λήμνο στο κέντρο και ο τίτλος με τη διακοσμητική παράσταση και το οικόσημο του πρίγκιπα.

 

Μάιος

Ρήγα Βελεστινλή, Χάρτα της Ελλάδος, φ.1, Επιπεδογραφία Κωνσταντινούπολης, 1796, Συλλογή χαρακτικών, Κεντρική Υπηρεσία Γενικών Αρχείων του Κράτους. Το πρώτο από τα δώδεκα φύλλα της μεγάλης Χάρτας της Ελλάδος του Ρήγα Βελεστινλή κυκλοφόρησε αυτόνομα ένα χρόνο πριν τα υπόλοιπα, το 1796, και είναι αφιερωμένο στην εμβληματική για τον Ελληνισμό και όχι μόνο, πόλη, την πρωτεύουσα Κωνσαντινούπολη. Ο Ρήγας χρησιμοποίησε προγενέστερα τοπογραφικά σχέδια για να δημιουργήσει τη δική του σύνθεση, η οποία αποτελείται από το τοπογραφικό της Πόλης, το τοπογραφικό σχέδιο του σεραγίου και ένα προοπτικό σχέδιο του λιμανιού, με την προσθήκη τοπωνυμίων, σχολίων, ενός επιγράμματος, μίας σειράς νομισμάτων, μύθων κ.ά. εικόνων με έντονο συμβολικό περιεχόμενο. Στις λεπτομέρειες, το σεράγι, το χρυσόβουλλο του τελευταίου αυτοκράτορα Κων/νου Παλαιολόγου και τμήμα του προοπτικού του λιμανιού, στο οποίο διακρίνονται το Σαράγι (1), η Αγία Σοφία (2) και το Σουλτάν Αχμέτ (3).

 

 

Μάρτιος

 

J.B. Homann, Danubii cum Adiacentibus Regnis [...] Graeciae et Archipelagi..., Νυρεμβέργη 1641, Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Εθνικής Χαρτοθήκης, Ε668.

Στη λεπτομέρεια, η προσωποποίηση ο Απόλλων με λύρα και τόξο και ο φτερωτός Πήγασος.

 

 

Απρίλιος

Χάρτης της ελονοσίας εν Μακεδονία, Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων, Γεν. Διεύθυνσις Εποικισμού Μακεδονίας, Γενική Υγειονομική Επιθεώρησις, Αθήναι, Μάρτιος 1927, Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Σ. Δεμερτζή, Δωρεά ψηφιακού αντιγράφου Ε6370.

Στις λεπτομέρειες η περιοχή των Γιαννιτσών με τον αποξηραμένη σήμερα λίμνη και οι εκβολές του Αξιού, καθώς και το υπόμνημα του χάρτη στα ελληνικά και γαλλικά.

Θεματικοί χάρτες αυτού του τύπου υπήρξαν πολύ χρήσιμοι στην καταγραφή και αντιμετώπιση επιδημιών σε όλο τον κόσμο και παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ιστορική καταγραφή και τεκμηρίωση, ειδικά σε αντιπαραβολή με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τη διενέργεια σημαντικών δημοσίων έργων, όπως τα έργα αποξήρανσης των λιμνών.

 

 

Ιανουάριος

G. Delisle, "Orbis Romani description seu division per themata sub imperatoribus Constantinopolitanis…", Atlas Géographique des quatre parties du monde, c. 1700. Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Εθνικής Χαρτοθήκης, Ε0671.
Χάρτης της διαίρεσης της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας σε «θέματα» σύμφωνα με το έργο του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου, «Περί θεμάτων».

Στη λεπτομέρεια η ευρύτερη περιοχή γύρω από την Κωνσταντινούπολη.

Φεβρουάριος

Philippus Cluverius, Europa, Braunschweig, εκδ. G. Mueller, 1641, Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Α. Γαρύφαλλου, Ε4330. Στη λεπτομέρεια, μέρος της Γροιλανδίας και τα μυθικά νησιά Θούλη και Frisland στον Βόρειο Ατλαντικό.
Ο Philipp Clüver (1580-1622) ήταν γεωγράφος, ιστορικός και συγγραφέας, έζησε και πέθανε στο Leiden, έχοντας ταξιδέψει κατά την παράδοση με τα πόδια στην Ουγγαρία, τη Βοημία, την Αγγλία, τη Σκωτία και τη Γαλλία, ενώ θεωρείται ο πατέρας της ιστορικής γεωγραφίας.
 

 

 

2019

 

 

 

Δεκέμβριος

Xάρτης της περιοχής της Κοζάνης σε κλίμακα 1:50.000 από την Χαρτογραφική Υπηρεσία Στρατού, κατά την περίοδο διοίκησης του Παναγιώτη Φωτιάδη [1914]. Η σχεδίαση έγινε από τον Γ.Ι. Κορτέσση και η εκτύπωση στο φωτολιθοτυπείο του Β. Παπαχρυσάνθου στην Αθήνα. Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Γιώργου Γκολομπία, Ε2920.
Στις λεπτομέρειες το έλος Sari Giol, γνωστό και ως Κίτρινη Λίμνη, σημερινό νότιο πεδίο της ΔΕΗ και τόπος σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων και η πόλη της Κοζάνης.

 

 

 

 

 

Νοέμβριος

"Κυρία, οι καλύτερες εκδρομές που κάναμε φέτος ήταν στο Επταπύργιο κι εδώ στο Αρχείο!"

Χάρτης της Θεσσαλονίκης, όπως θα την ήθελε να είναι η μικρή Κατερίνα Τ., μαθήτρια Ε΄ τάξης του 2ου Δημοτικού Σχολείου Συκεών, από τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΑΧαΚ. Διακρίνεται το άφθονο πράσινο, οι μεγάλοι ευθείς δρόμοι, νοσοκομεία, μνημεία, το αεροδρόμιο, και τι άλλο, το ΑΧαΚ!

Στη λεπτομέρεια, το υπόμνημα και το Αρχείο Χαρτογραφικής Κληρονομιάς σημειωμένο πάνω στον χάρτη.

 

 

Οκτώβριος

Η Ελλάδα στον Ποϊτινγεριανό Κώδικα, Tabula Peutingeriana, Seg. V-VI, Ψηφιακή Χαρτοθήκη ΑΧαΚ, Συλλογή Ι. Μεγαλόπουλου.

Ο Ποϊτινγκεριανός Κώδικας, σήμερα στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Βιέννης, δημιουργήθηκε τo 1265, από τον Μοναχό του Colmar. Το χειρόγραφο ανακαλύφθηκε τον 15ο αι., πήρε το όνομά του από τον συλλέκτη Κ. Peutinger (1507) και επανεκδόθηκε στη συνέχεια πολλές φορές. Το πρωτότυπο στο οποίο βασίστηκε θεωρείται ότι δημιουργήθηκε το 366 μ.Χ. από τον Καστόριο, και περιλαμβάνεται στο Αντονίνιο Οδοιπορικό. Είναι ένας οδικός χάρτης σε 12 φύλλα, με συνολικό μήκος περίπου 7 μ., που απεικονίζει το οδικό δίκτυο της ύστερης ρωμαϊκής περιόδου, από την Ισπανία μέχρι τα ανατολικά σύνορα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας στην Ινδία. Στον χάρτη περιλαμβάνονται περισσότερα από 300.000 τοπωνύμια! Η έντονη παραμόρφωση του χάρτη αυτού, θεματικά ηθελημένη (θυμηθείτε τους χάρτες του μετρό!), δυσκολεύει την πρώτη ανάγνωση, αλλά οι πληροφορίες που περιέχει θεωρούνται ιδιαίτερης σπουδαιότητας!

Στις λεπτομέρειες, οι εκβολές του Νείλου και η Κωνσταντινούπολη.

Δείτε τον Ποϊτινγκεριανό Κώδικα και τις αντιστοιχίες με σημερινά τοπωνύμια και περιοχές στον Euratlas, https://www.euratlas.net/cartogra/peutinger/
 

 

 

Αύγουστος

J. Janssonius, Insular aliquot Aegei maris antiqua description ex conatibus geographicis Abrahami Ortelij Antverpiani / Amstelodami Ioannem Ianssonium, 1638 (1η έκδ.), 1677, 1684(επαν.), Συλλογή Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Ε0907.
Σύνθεση χαρτών του J. Janssonius με νησιά της Μεσογείου (Σαρδηνία, Κορσική, Τήνος, Δήλος, Ρήνια, Ικαρία, Εύβοια, στην κλασσική εποχή που βασίζονται σε χάρτες του A. Ortelius. Απεικονίζονται μεταξύ άλλων χωριά, ποτάμια, βουνά και διακοσμητικά στοιχεία.

Σεπτέμβριος

Σ. Ζήσης,"28η Διεθνής Έκθεσις Θεσσαλονίκης", Εφημερίδα Μακεδονία, φύλλο 15/9/1963. Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Σωτήρη Ζήση, Ε3021.
Ένας χάρτης της 28ης ΔΕΘ, ο οποίος δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Μακεδονία 56 χρόνια πριν! Στις λεπτομέρειες η εμβληματική νότια είσοδος, χωρίς τον πύργο του ΟΤΕ και το Αλεξάνδρειο Μέλαθρο υπό κατασκευή.

 

 

 

Ιούλιος

Ν. Θ. Σχινάς, Οδοιπορικόν Μακεδονίας και Θάσου, 1886 (872 σελ.) Συλλογή Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς.
Οδοιπορικό του Ταγματάρχη του Μηχανικού Νικ. Θ. Σχινά στη Μακεδονία και τη Θάσο, με λεπτομερή περιγραφή της Αθωνικής Χερσονήσου. Στον τόμο περιλαμβάνονται αλφαβητικά ευρετήρια τοπωνυμίων, ένθετοι χάρτες και διαγράμματα λιμένων, καθώς και απεικονίσεις των Ι.Μ. του Αγίου Όρους.

Στις λεπτομέρειες, το εσώφυλλο, οι χάρτες των λιμένων Κωφού και Συκιάς και λεπτομέρεια από την προοπτική απεικόνιση του Λιμένος Κωφού.
 

 

 

Μάιος

K. Barbaritis, Imp. Berger-Levrault, Carte d’établissement des réfugiés ruraux et urbains en Grèce (1923-26). Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Δωρεά Μ. Μυρίδη, Ε0932.
Xάρτης της Κοινωνίας των Εθνών στον οποίο φαίνεται η διασπορά των ελλήνων προσφύγων και συγκεκριμένα οι αστικές και αγροτικές εγκαταστάσεις κατά το διάστημα 1923-1926. Στην λεπτομέρεια το υπόμνημα του χάρτη.

 

Ιούνιος

Pierre Belon du Mans, Portraict de l’isle de Lemnos, du Mont Athos…, 1588. Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Αγιορειτικής Χαρτοθήκης, Ε1915.
Σπάνιος χάρτης του 1588, του γάλλου φυσιοδίφη και περιηγητή Pierre Belon du Mans, ο οποίος απεικονίζει τμήμα του Βορείου Αιγαίου. Εξαιρετικής ομορφιάς το ανάγλυφο (βουνά και θάλασσα) αλλά και η διακόσμηση του χάρτη!

Στις λεπτομέρειες διακρίνονται θαλάσσια θηλαστικά και τέρατα, καράβια αλλά και η πόλη της Μύρινας.
 

 

 

Απρίλιος

Γ. Σμυρνάκης, "Άγιο Όρος Άθω", 1903, Ψηφιακή Χαρτοθήκη του Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς / Συλλογή Αγιορειτικής Χαρτοθήκης (Ε1888).
Ο χάρτης του αρχιμανδρίτη Γ. Σμυρνάκη, σε κλίμακα 1:100.000 συνόδευε σύγγραμμά του με την ιστορία του Αγίου Όρους. Περιέχει ένθετο χάρτη με τις τρεις χερσονήσους της Χαλκιδικής και δύο όψεις (ΒΑ, ΝΔ) της Αγιορειτικής Χερσονήσου από το επίπεδο της θάλασσας (λεπτομέρεια 1), στις οποίες φαίνονται οι θέσεις και οι όψεις των Μονών. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το πλήθος των τοπωνυμίων, το ανάγλυφο και η αισθητική του χάρτη. Σημειώνεται, μεταξύ άλλων, η διώρυγα του Ξέρξη και υπάρχει ρόδο των ανέμων (λεπτομέρεια 2).
 

 

 

 

Μάρτιος

 

 

Δύο υδρόγειες σφαίρες του αυτοδίδακτου χαρτογράφου και σφαιροποιού Σωτήρη Ζήση (1902-1989). Η πρώτη αριστερά, είχε σωθεί στο εργαστήριό του και η δεύτερη βρέθηκε στην αποθήκη του δημοτικού σχολείου στο χωριό Μόδι Θεσσαλονίκης.

"Την εποχή πριν τον Πόλεμο [...] άκουσε για υδρόγειες σφαίρες. Εδώ δεν υπήρχαν καθόλου ελληνικές, έρχονταν από το εξωτερικό, με ξένα γράμματα. Σκέφτηκε λοιπόν πώς να επινοήσει να κάνει ελληνικές σφαίρες, πώς να έχουν ελληνικά γράμματα. Και μόνος του, χωρίς να δει, χωρίς να ξέρει, επινόησε όλον αυτόν τον τρόπο, πώς να κατασκευάσει τα καλούπια..."

(Από συνεντεύξεις των θυγατέρων του Ζήση, Θεανώς και Ευδοκίας, 2001 και 2003. Περισσότερα: Σωτήρης Ζήσης, Ένας αυτοδίδακτος χαρτογράφος, 1902-1989, επιμ. Ε. Λιβιεράτος, Εθνική Χαρτοθήκη, Θεσσαλονίκη 2004).

 

 

 

Ιανουάριος

J.N. Bellin, Carte reduite de l'Archipel pour servir aux vaisseaux du Roy dresée au Depost des Cartes Plans et Journaux de la Marine par ordre de Mgr le Comte de Maurepas, Dheulland sculp, 1738. Παραλλαγή χωρίς σφραγίδα Depôt. Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Εθνικής Χαρτοθήκης, Ε0673.

Στη λεπτομέρεια τα Κύθηρα με τη γύρω περιοχή.

Φεβρουάριος

Χάρτης Αθηνών και Περιχώρων, 1912, Χαρτογραφική Υπηρεσία Στρατού. Κλίμακα 1:75.000. Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή ΑΧαΚ, Ε0650. Στη λεπτομέρεια η Αθήνα και ο Πειραιάς.

 

 

2018

 

 

 

Νοέμβριος

P. Keschedt, G.A. Magini, Tabula Europae X, Geographia, Koln 1597, 1608. Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Εθνικής Χαρτοθήκης, Ε0921. Επιχρωματισμένος. Παραλλαγή με διαφορετικά γράμματα στη θαλάσσια περιοχή του χάρτη.

Στη λεπτομέρεια διακρίνεται ένα θαλάσσιο τέρας στα ανοιχτά του Ιονίου Πελάγους!

Δεκέμβριος

La Grecia, descritta dal P.M. Coronelli Cosmografo della Serenissima Republica di Venezia, dedicata all' Eccellenza del Signor Giovanni Lando in Venezia con privil. dell' Ecc. Senato. Επανεκδόσεις 1688-1708. Ψηφιακή Χαρτοθήκη Αρχείου Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, Συλλογή Εθνικής Χαρτοθήκης, Ε0676.

Στη λεπτομέρεια διακρίνεται διακοσμητικό στοιχείο με τη γραφική κλίμακα.